MENU
26/11/2025
VỀ CÁI HỎA HẬU CỦA ĐẠO MINH LÝ (TIẾP THEO)
V. TƯƠNG QUAN GIỮA ĐẠO MINH LÝ VÀ ĐẠO CAO ĐÀI
Đạo Minh Lý khai năm Giáp Tý (1924) do Huyền cơ và cơ bút. Còn đạo Cao Đài khai năm Bính Dần (1926) cũng do cơ bút.
Hai tôn giáo mới ra đời đều thờ Thượng Đế và Tam Giáo Tổ Sư. Đạo Cao Đài còn thờ thêm Thiên Chúa Ki Tô.
Đây không nói về sự tích khai đạo, mà chỉ luận sự tương quan giữa hai mối đạo nầy mà thôi, theo Lược đồ Hỏa hậu của đạo Minh Lý. Xét từ trong ra ngoài:
1. Vòng tròn nhỏ ở giữa lược đồ:
Thỉnh nhìn kỹ cái lược đồ Hỏa hậu. Ở chính giữa, có một vòng tròn sắc Đen, thuộc Âm. Bổn đạo Minh Lý mặc đồ đen là lấy cái vòng tròn sắc Đen nầy làm biểu hiệu.
Nếu luận theo Tiên thiên, thì sắc Đen là Thủy, thuộc Dương, nghĩa là trong Âm lại có Dương (1 - 6).
Kể ở ngoài cái vòng tròn sắc đen đó, là màu Trắng. Bổn đạo Cao Đài khi ban sơ mặc toàn đồ trắng, là lấy cái phần trắng ở trong hình Tam giác làm biểu hiệu.
Trắng thuộc Dương, nhưng luận về Tiên thiên, thì sắc Trắng là Kim thuộc Âm, nghĩa là trong Dương lại có Âm (4 - 9).
Thế thì Minh Lý là Đen, Tam Kỳ là Trắng. Hai bên khác hẳn nhau. Tam Kỳ thuộc Dương thì hay động, Minh Lý thuộc Âm thì hay tịnh.
Một mặt khác, Minh Lý khai năm Giáp Tý (1924) có trước Tam Kỳ. Tới năm Bính Dần (1926) Tam Kỳ mới khai, thì có mượn Ngọc cơ của đạo Minh Lý, mà truyền bá cái Đạo. Kế đó, có ông Lê Văn Trung đặng lịnh đem lễ vật đến đàn Minh Lý mà thỉnh kinh. Sau lại có ông Vương Quang Kỳ cũng đặng lịnh đến đàn Minh Lý mà học lễ.
Đã nhờ Ngọc cơ, kinh sách và lễ bái của Minh Lý mà hoằng khai mối Đạo, thì mối Đạo đó không phải gốc ở đạo Minh Lý mà truyền lần ra ngoài sao? Không phải đạo Minh Lý nhờ Tam Kỳ phổ thông giùm cho sao?
2. Hình tam giác và ba vòng tròn lớn:
Đến khi đạo Tam Kỳ bành trướng, rộng mở thêm lần, thì mới sanh thêm ba màu nữa là Vàng, Đỏ, Xanh, đại diện cho Tam giáo là Thích, Nho, Đạo.
Khi ban đầu, sắc phục của bổn đạo Tam Kỳ toàn là sắc Trắng, ở trong hình tam giác. Sau nầy, vì theo chủ nghĩa Tam giáo, Tam Kỳ mới phân ra có ba thứ sắc phục Vàng, Xanh, Đỏ, tức là ba màu ở vòng tròn lớn.
THƯỢNG, NGỌC, THÁI tức là ba ngôi TAM THANH của Đạo giáo.
Tuy nói Tam Kỳ thờ Tam giáo, chớ kỳ thiệt là tứ giáo, vì cả thảy có bốn màu: trước là Trắng, đến sau thêm Xanh, Đỏ, Vàng.
| Nếu ta xét thiệt kỹ thì sẽ thấy: Ba cái vòng tròn Xanh, Đỏ, Vàng, của đạo Tam kỳ càng mở rộng chừng nào, thì ba cái chia Đen của đạo Minh Lý càng kéo dài thêm mãi. Tam kỳ có ba phái vàng, xanh, đỏ. Minh Lý há không có ba phái sao? Ba phái của Minh Lý tức là ba cái chia đen đó. |
Ai tìm xét được ý nghĩa nói đây, thì biết được phận sự của Minh Lý đối với Đạo.
Các màu Vàng, Xanh, Đỏ, Trắng kia, nhờ những lằn Đen làm cho hiển lộ, đặng thấy rõ ràng. Nghĩa là: Ba cái chia đó rất ngay thẳng, để làm cho phân minh các màu.
Vậy thì bổn phận của Minh Lý phải ở cho công bình, ngay thẳng, giữ mức trung lập, để phân biệt những điều phải, điều quấy, chớ không theo tiền giang, không binh hậu giang, mà không kết liên với trung ương. Chúng ta chỉ đứng giữa để minh lý mà thôi.
Vào buổi mới khai đạo, chánh Đức Cao Đài cũng có có bài thơ sau nầy, trong một kỳ nhóm để bàn về vấn đề hiệp nhứt:
Vui đường đạo đức lập nên chi,
Tuy nhỏ khuyên bây chớ dễ khi.
Giáo hóa tụng lành dân gội nghĩa,
Đồng môn tánh chất cũng Tiên thi.
Đây là bài thơ của Đức Cao Đài cho đạo Minh Lý, sau khi người đạo Minh Lý đã tạ đàn Tam Kỳ mà trở về.
Mà cũng có lẽ đó là lời Thầy dạy bên Tam Kỳ, đừng thấy Minh Lý nhỏ mà khi – theo lời của một người đạo hữu phái khác còn ở lại sau thuật lại.
Sau lại cuốn Chánh Giáo Thánh Truyền của phái Minh Chơn Lý có giải rõ rằng: Phật Trời theo thời kỳ nầy có lập ngũ chi, mà Minh Lý là một. Lại nói rằng:
Thêm Minh Lý lãnh phần truyền Đạo,
Ban sám kinh khuyên bảo tu hành.
… … …
Vì chưng lắm cuộc phong trào,
Mấy chi sợ khó hiệp vào một nơi.
Thầy phải sửa cơ Trời khai Đạo
Nên truyền cho Đạo Tổ giáng trần.
Lập chi Minh Lý khuyến dân,
Truyền ban kinh luật hồng ân cứu đời.
Cơ Trời có sắp đặt sẵn trong bản đồ Hỏa hậu nầy. Ai để ý suy nghĩ, thì sẽ thấy rõ.
Chẳng phải Thánh giáo của đàn Minh Lý mà thôi, mà Thánh giáo bên đàn Tam Kỳ cũng nói phận sự của Minh Lý. Thiết tưởng chúng ta xét rõ rồi, ai ai cũng phải tin theo đó để mà ráng lo làm phận sự cho tròn.
Lại cũng nên xét tới cho trọn bản đồ.
Nhờ có ba chia mới phân ra sáu khoảnh Thông, Minh, Nhân, Trí, Hùng, Lược (có giải nghĩa phía trước).
Một hôm, chúng tôi bàn về đạo khai tứ phương, không biết sau gom về đâu. Lúc ấy, Đức Thái Thượng Đạo Tổ giáng bút mà hỏi rằng:
“Vậy chư nhu nghĩ thử coi sẽ thuộc về đâu thống trị? Muốn làm chủ trong đó, thì phải làm thế nào?
Cười! Đạo rất rộng, thế nào mà vừa ý mỗi người được. Ta hỏi thì người nào cũng biết đạo lý, biết phổ thông đạo đức, mà không biết cách thế nào làm cho vừa lòng mỗi người được.
Ta hỏi một điều: Trong thiên hạ, có nhiều người thích ăn cơm khô, có nhiều người thích ăn cơm nhão, lại có nhiều người thích ăn cơm vừa vừa, không nhão, không khô. Vậy trong một nồi cơm, chư nhu có thể nấu đặng nhiều thức như vậy chăng?
Ta lấy đó mà giải qua việc lập Đạo. Muốn đặng vừa lòng mỗi người và muốn đặng bền vững, thì phải cần chia ra nhiều phần kết quả hiệp lại.
Như muốn nấu cơm như vậy, thì phải sắm một cái xửng trong đó để nhiều thố cơm. Muốn cho nhão thì phải đổ nước cho nhiều, rồi để lên chảo, đậy nắp xửng mà chưng. Khi chín, thì thứ nào theo thứ nấy, chẳng lộn lạo được.
Đến khi dọn ăn, thì ai thích thứ nào ăn thứ nấy, nhưng đồ ăn và ăn cũng đồng một mâm, một lượt. Có phải là đặng vừa ý muốn của mỗi người chăng?
Bây giờ cần biết muốn lãnh phần gom các mối đạo về một nơi, thì phải làm sao? Hãy chiếu theo sáu chữ: thông, minh, nhơn, trí, hùng, lược nói trên mà gom sáu về ba, rồi gom ba về một”.
VI. KẾT LUẬN
Trên đó, tôi đã giải nghĩa cái Lược đồ Hỏa hậu của đạo Minh Lý. Từ trong đến ngoài, mỗi bộ phận đều có giải đủ, không bỏ sót một khoản nào. Nhưng các đạo hữu cần phải suy nghĩ thêm về phần đạo lý, rộng rãi vô biên, không thể nào gói trọn trong một bài giảng được.
Theo ngu kiến, tôi cũng bày giải thêm ít điều để giúp chư đạo hữu mở rộng vòng kiến thức, nhưng cũng không ra ngoài lời dạy của Bề Trên, rất cần thiết cho việc hành đạo của chúng ta, nhứt là giữa Minh Lý và Cao Đài.
Theo thuyết Âm Dương, thì dương sanh âm thành. Cho nên cái Đạo phải cần có đủ Âm Dương. Nếu có âm mà không dương, thì không sanh được. Còn có dương mà không âm, thì không thành được.
Minh Lý là Âm, nhờ Tam Kỳ là Dương đem Kinh đi phổ thông thì mới sanh được. Còn Tam Kỳ là Dương, nếu không có Minh Lý thì đâu có thành, Minh Lý là cái khuôn để un đúc.
Trong bản đồ chúng ta lại nên để ý: “Những lằn đen là Minh Lý. Lằn đen rất mỏng manh nhỏ nhít, chỉ là số ít, nhưng nó không phải nhỏ. Tam Kỳ tuy lớn có người đông, mà bị lằn đen bao hãm cả”.
Trên đã nói rằng: Sắc Đen là Thận, thuộc Thủy.
Đức Thái Thượng Lão Quân, tỉ Tam giáo như camphre, alcool, chloral. Ba chất hóa học nầy hiệp lại trong ve chai và lắc qua lắc lại sẽ hóa ra nước, tượng trưng Tam giáo hiệp nhứt. Đó là nói cần phải có sức nóng, nghĩa là phải sốt sắng, nhiệt thành mới nên việc.
Về mặt Đạo,
Camphre có tánh nóng và nhẹ nhàng, thông trí não, nên tỉ như phái Nho, để mở Trí.
Kế Alcool khử độc, nên tỉ như phái Thích, để diệt khổ, trừ phiền não.
Còn Chloral tỉ như phái Đạo.
Tại sao?
Vì nó có chất vôi, vôi hóa xương.
Đông y nói: Tủy thành xương, trong xương có vôi. Còn Tủy do đâu sanh? Tủy do nơi Thận, mà Thận chủ về Tiên thiên, về Mạng.
Kết luận, Đức Thái Thượng có nói rằng: “Vậy trong ba món đó, cái gì là rường cột?”
Trong Tam Kỳ, có một số rất đông làm những việc quấy. Chư nhu khá đề phòng, chẳng nên giao thiệp với hạng người đó”.
Đạo Tổ có dạy làm một bài giảng góp hết ý tứ trong các Thánh Ngôn kể trên, nhứt là cái đàn ngày 12 janvier 1935, để làm nêu dẫn đường cho các đạo hữu khá vưng theo ý Bề Trên, mà hành động cho đúng theo Thiên cơ, mới mong đạo Minh Lý đi đến kết quả tốt đẹp và đạt mục phiêu dĩ định.
Rất lòng thành tín
Top
